home boek de gevolgen van hyperparenting
De gevolgen van hyperparenting
Kinderen hebben aandacht nodig. Maar teveel aandacht voor of zorgen over een kind kan tot problemen leiden.
Het gebeurt vaker bij eerste kinderen, enige kinderen, het laatste kind dat nog thuis woont, een kind in crisis of kinderen met (gedrags)problemen: ouders zijn zo bezorgd dat ze extreem veel aandacht in dat ene kind investeren.
En al die aandacht leidt weer tot reacties bij het kind. Ouders die bijvoorbeeld overbezorgd zijn, kunnen – al hun goede bedoelingen ten spijt - een kind opvoeden dat geen enkel risico durft te nemen.
Andere voorbeelden van hyperparenting:
Als gevolg van overbezorgde ouders kan een kind extreem gevoelig worden en gemakkelijk overstuur raken. ‘Ik word zo zorgvuldig behandeld door mijn ouders dat ik makkelijk geraakt wordt door mensen die mij niet met dezelfde mate van welwillendheid behandelen’.
Als gevolg van overkritische ouders kan een kind heel erg oordelend en kritisch over zichzelf worden. ‘Ik kan het nooit goed genoeg doen voor mijn ouders, ik ben heel streng voor mezelf en andere mensen zeggen dat ik te streng voor hen ben.’
Als gevolg van ouders die teveel ‘geven’ en hun eigen belangen altijd opzij zetten voor die van hun kinderen, kan een kind extreem veeleisend worden: ‘Ik verwacht van anderen dat ze meer voor mij doen dan ik voor hen hoef te doen’.
Als gevolg van overambitieuze ouders, die de prestaties van hun kinderen beschouwen als waren het hun eigen prestaties, kan een kind erg gedreven worden en onder druk komen te staan om te presteren: ‘Mijn ouders willen altijd ‘het beste voor mij’. Dat betekent ook ‘het beste van mij’ dus ik werk heel hard om ze niet teleur te stellen.’
Als gevolg van overbezorgde ouders die de vrijheid van hun kind voortdurend beperken uit angst voor wat ze in de buitenwereld kan overkomen, kan een kind zeer bang en angstig worden. ‘Ik voel me niet veilig genoeg om op avontuur te gaan zoals m’n vriendjes, want ik kan alleen maar denken aan alles wat mij kan overkomen.’
Als gevolg van overcontrolerende ouders die invloed willen op alle keuzes van het kind, kan een kind extreem afhankelijk worden en passief opstandig: ‘Ik heb geleerd dat mijn ouders verantwoordelijkheid nemen voor mij, en als ik het niet eens ben met hun keuzes stem ik in met wat ze zeggen, maar ik doe lekker toch waar ik zelf zin in heb.’
Als gevolg van onzekere ouders die het altijd leuk willen houden met hun kind en geen ‘nee’ kunnen zeggen, kunnen kinderen er ‘verslaafd’ aan raken en gewend om onmiddellijk hun zin te krijgen. ‘Omdat ik er gewend aan ben dat ik meteen mijn zin krijg, accepteer ik niet dat ze weigeren wat ik wil.’
Als gevolg van ouders die teveel prijzen en elke kleine prestatie van hun kind geweldig vinden, kan een kind gaan geloven in dat hij inderdaad fantastisch is, en ‘grootheidswaan’ ontwikkelen: ‘Ik weet dat ik tot geweldige dingen in staat ben, want dat vertellen mijn ouders mij en als me dat niet lukt dan raak ik heel erg teleurgesteld.’
Ouders die erg toegeeflijk zijn en hun kind maximale vrijheid geven om zich te ontplooien, kunnen ervoor zorgen dat een kind externe autoriteit niet meer accepteert en ook niet de eisen en beperkingen die buitenshuis gelden. ‘Ik mocht mijn eigen regels maken, en ik kan er niet tegen dat iemand mij vertelt wat ik moet of mag doen.’
Als gevolg van overbezorgde ouders die eisen dat hun kind zich compleet schikt naar hun strenge normen, kan een kind conservatief en rigide worden, en eisend ten opzichte van anderen. ‘Ik handel altijd op de goede manier, volgens de regels die ik meegekregen heb, en ik verwacht dat anderen het net zo doen als ik.’
Als gevolg van ouders die alles toestaan en hun kind niet de consequenties laten ervaren van zijn gedrag of verkeerde keuzes, kan een kind zich onverantwoordelijk gaan gedragen, in de wetenschap dat z’n ouders hem eruit redden als het mis gaat. ‘Als het misgaat, weet ik dat mijn ouders mij er wel uit zullen redden.’
De les van deze voorbeelden? Als een kind extreme reacties of gedrag vertoont, kijk dan eens naar je eigen gedrag als ouder. Overbescherming, overbezorgdheid en teveel aandacht doen een kind (ook) geen goed. Door je eigen gedrag te matigen help je je kind om dat ook te doen.
Dit artikel is mede gebaseerd op een artikel van Carl Pickhardt, Ph. D. Hij is psycholoog en auteur van een aantal boeken over ouderschap, waaronder The connected Father, The future of your Only Child en Stop the Screaming.
The Connected Father
Carl E. Pickhardt
Zie ook www.carlpickhardt.com
Lekker fris!
Zelfcompassie: accepteer jezelf zoals je bent
Alles overzichtelijk bij elkaar
Opruiming in je Inbox
Column mindful leven
Koken met liefde
Column Feikje Breimer